#howto: Ook door je mond te houden kan je helpen, deel II

How to // posted 02-06-2020

Het antwoord op de waarom vraag
In het vorige artikel schreef ik over het belang en de waarde van luisteren. In mijn ogen één van de belangrijkste behoeften van een mens: elkaar verstaan en begrepen worden. Er mogen zijn. Gehoord en gezien worden. Vanuit een HBR onderzoek onder 112 mensen blijkt dat de groep die gekoppeld was aan goede luisteraars, meer zelfbewust, minder angstig, en meer duidelijkheid gaven over hun houding ten opzichte van de onderwerpen. Daarnaast waren ze bereid om die houding met anderen te delen. Als het zulke positieve gevolgen heeft, waarom luisteren we dan steeds minder naar elkaar?

Journalist Kate Murphy heeft twee jaar lang wetenschappelijk onderzoek over luisteren geanalyseerd en sprak er spionnen, barkeepers, kappers, geestelijken en psychotherapeuten over. In het interview in de Volkskrant (12 mei 2020) laat Murphy zien hoe de ‘herrie van het moderne leven’ – zoals social media, Whatsapp en andere schermen ­­– het ‘gespreksnarcisme’ in leven heeft geroepen, waarbij de aandacht wordt verlegt naar de luisteraar. Maar zelfs voor de opkomst van het internet en de verdere evolutie van technologie, was luisteren al een probleem. Het is namelijk ook neurologisch want “we kunnen veel sneller luisteren dan de ander kan spreken. Luisteren neemt maar een fractie van je hersencapaciteit in beslag. Er is dus volop ruimte om af te dwalen, te denken aan de boodschappen die we nog moeten doen,” zegt Murphy.

Van waarom naar hoe
Dus. Hoe doe je dat dan? Luisteren naar de ander. Iemand wel of niet in de ogen aankijken. Verdiepende vragen stellen. Empathie tonen. Allemaal punten die relevant zijn, maar wat mij betreft begint het met een grondhouding. Een houding die ik zou omschrijven als: ‘ben je bereid om je eigen ego aan de kant te zetten.’ Dat het gesprek niet om jou gaat, maar écht over de ander. En ben je bereid om het verhaal van de ander zonder oordeel te beluisteren? Het verhaal dat wordt verteld, kun je dat omarmen, hoe lelijk, irrelevant, mooi of verdrietig dan ook? Zonder oordeel.

Kan dat überhaupt? Dat is bijna niet mogelijk want onze hersenen leggen razendsnel (onbewust) verbindingen en verbanden. Dat helpt ons ook enorm in het dagelijks leven. Zoals Pieter Klaassen, een Aikido meester, vaak vertelt: “Oordelen doen we allemaal, dat kun je niet stoppen, je ervan bewust zijn is genoeg.”

Compassie is een woord dat hierbij aansluit. Tijdens mijn Deep Democracy opleiding kreeg compassie een compleet andere lading. Ik leerde van Jonathan Keren - één van de eerste in Nederland Deep Democracy gecertificeerde trainers - de volgende definitie over compassie: “Dat wat je in de ander ziet, in jezelf herkent én accepteert.” Ik begreep het niet helemaal en moest die zin laten landen. Totdat ik laatst in de Albert Heijn stond en een vrouw erg onbeleefd deed tegen een medewerker omdat ze lang in de rij moest staan. Ik vond dat raar en dacht: doe eens normaal en respectvol, wat een arrogante vrouw. En een fractie van een seconde later realiseerde ik me: Ik heb ook wel eens momenten dat ik respectvoller kan zijn en mezelf misschien arrogant gedraag.

Iedereen luistert op hun eigen manier
Een stukje van haar gedrag herkende ik dus in mezelf waardoor ik merkte dat mijn oordeel naar haar milder werd. Ik kon mijn ego aan de kant zetten. Op deze manier kun je je beter in de ander verplaatsen. Het klinkt misschien makkelijk, maar hoe doe je dat eigenlijk? Van Corine Jansen – de enige Certified Listening Professional in NL – leerde ik dat zelfkennis daarin essentieel is. In alle gesprekken neem je jezelf mee. Wat vind ik daar eigenlijk van? De manier waarop je reageert en vragen stelt zegt alles over jou. Over jouw overtuigingen en aannames. Hoe beter je die kent, des te beter je jezelf kunt inzetten voor een ander. Daarnaast zegt Corine: “Iedereen heeft zijn eigen stijl van luisteren. De informatie die we daarbij horen, verwerken we tevens op onze eigen unieke manier. Om de kwaliteit van de daaropvolgende communicatie te kunnen verbeteren, is een goed inzicht in het luisteren en verwerken van deze informatie noodzakelijk."

De juiste grondhouding en zelfkennis zijn dus het fundament om goed te kunnen luisteren naar de ander. Actief luisteren is tevens belangrijk binnen teams en organisaties. Werknemers die zich niet gehoord voelen zijn sneller gedemotiveerd en uitgekeken op werk. Het is daarbij essentieel om je mensen te stimuleren zichzelf openlijk te uiten. In mijn volgende artikel zal ik dieper ingaan op hoe je dit toe kunt passen bij gesprekken, teams en de skills die daarvoor nodig zijn. Voor nu nodig ik je uit om te experimenteren met: dat wat je in de ander ziet, in jezelf herkennen én accepteren.

Laat je me weten wat je ervaringen zijn?

< Back to stories overview

Contact

Better Future
Woudenbergseweg 41
3711 AA, Austerlitz
the Netherlands
+31 343 449300
intouch@better-future.com