Zichtbaarheid vs beschikbaarheid
Tot tranen toe geroerd was ik. En ik was niet de enige zag ik toen ik de zaal inkeek.
Ik was in gesprek met Job van Woensel, Hoogleraar Kindergeneeskunde, Intensivist en tot februari dit jaar was hij hoofd van de afdeling Kindergeneeskunde in het Amsterdam UMC. Ook werkte hij een aantal keer voor Artsen zonder Grenzen.
Indrukwekkende titels, maar bovenal een bijzonder mens. Over leiderschap spraken we. Hoe is het om als medisch professional de baas te zijn over andere medisch professionals? Die het vaak ook beter weten dan jij, of van iets anders dan jij heel veel weten? Hoe is het om in een ziekenhuisorganisatie, een complex systeem van belangen, geldstromen en politiek, toch dat ene vooraan te blijven zetten: kinderen beter maken.
Wat maakt jou een goede leider, vroeg ik hem.
“Doordat ik zichtbaar ben”
Zichtbaarheid heeft voor mij eigenlijk altijd een negatieve connotatie gehad realiseer ik me. Personal branding, jezelf in de kijker spelen, zorgen dat je gezien wordt. Ik associeer dat met uitsloven en ego-gericht gedrag: om er vooral zelf beter van te worden.
Het waren de verhalen over de patiënten die duidelijk maakten wat hij bedoelde. Over de keren dat hem zelf ook echt raakte en hij dat durfde te laten zien. De afwegingen die hij soms moest maken, als beter worden niet meer kon. Hoe hij dat deed, met ouders, verpleegkundigen, collega’s. Door echt te luisteren, openlijk te zoeken en intuïtie te volgen.
Of het woordeloze contact met een jongetje ergens in een kliniek in Myanmar, die zonder ouders alleen op een kamer heel ziek lag te zijn. Waar hij een week lang elke dag even bij ging zitten. Gewoon om zijn hand vast te houden. Hoe hij die door stom toeval een paar weken later kerngezond in een community tegen het lijf liep, en die zijn hand de hele dag niet meer losliet.
Een uur lang keek niemand op zijn telefoon. De volledige aandacht was hier, in deze ruimte bij dit gesprek. Natuurlijk ook omdat het intense verhalen zijn. Maar vooral omdat hij laat zonder het zo te benoemen liet zien hoe leiderschap een zijns-kwaliteit is. Niet zomaar “gewoon jezelf zijn”, maar echt aanwezig zijn. Wholeheartedly.
Beschikbaarheid. Daar gaat het om. Aanwezig zijn, aandacht hebben voor de mensen om je heen. Hardop durven zeggen dat je het even niet weet. Je tranen laten zien als iets echt raakt. En daarmee de vloer openen voor anderen om ook zichzelf laten zien en meer te zijn dan een slimme professional.
Of zoals iemand in de zaal reflecteerde “Ik heb ontdekt dat ik mezelf ook door de week mee kan nemen naar mijn werk”. In zichzelf een prachtige zin.
Dat kan op elke plek, in elke organisatie.
Annemarie de Jong
De transformerende kracht van klassieke muziek | TED Talk van Benjamin Zander
Een dirigent maakt zelf geen enkel geluid. Hoe weet hij dan of hij goed leidt? Benjamin Zander heeft een eenvoudig antwoord, en een vraag aan zichzelf als het niet werkt. Warm, grappig en verrassend ontroerend.
Fragment over kwetsbaarheid uit Consolations, een boek van David Whyte
Wat als kwetsbaarheid geen zwakte is die je moet beheersen, maar gewoon bij het mens-zijn hoort? In een paar pagina’s uit Consolations draait dichter David Whyte het woord langzaam om, tot het je iets nieuws laat zien.
Hoe overtuig je mensen dat je geen heks bent als je terugreist in de tijd, en waar vind je eigenlijk iets fatsoenlijks te eten als je er bent?
Wat vraagt het om leiding te geven waar meer op het spel staat dan waar ook? Job van Woensel leidt een kinder-IC, en zijn deur staat altijd open. Een rustig, eerlijk gesprek over empathie, twijfel en de kracht van kwetsbaarheid.
